บทที่ 01
ดูแลฟันและช่องปาก
แปรงฟันอย่างถูกวิธี เลือกอุปกรณ์ที่ปลอดภัย และสังเกตสัญญาณโรคช่องปากที่กระทบสุขภาพทั้งตัว
ดูแลฟันและช่องปาก
ปากสะอาดคือหัวใจที่แข็งแรง
โรคในช่องปากเป็นปัญหาสุขภาพที่พบบ่อยที่สุดอย่างหนึ่งในสัตว์เลี้ยง และมักถูกมองข้ามจนลุกลาม คราบหินปูนและเหงือกอักเสบไม่เพียงทำให้ปากเหม็นและเจ็บ แต่เชื้อยังเข้าสู่กระแสเลือดทำลายหัวใจ ไต และตับได้ บทนี้จะสอนวิธีแปรงฟัน เลือกอุปกรณ์ และสังเกตปัญหาช่องปากตั้งแต่เนิ่นๆ
+แผนที่ความต้องการหลักในแต่ละวัย
กินบ่อย เล่นสั้น นอนมาก
คุมอาหาร เดินทุกวัน
เดินเบา ตรวจสุขภาพถี่ขึ้น
เริ่มดูแลจากอะไร?
สร้างความคุ้นเคย
เริ่มจากให้น้องเลียยาสีฟันสัตว์จากนิ้ว แล้วค่อยๆ แตะเหงือกและฟัน ให้น้องรู้สึกว่าเป็นเรื่องสนุก ไม่ใช่การบังคับ
แปรงทีละส่วน
ยกริมฝีปากขึ้น แปรงเบาๆ เป็นวงกลมตามแนวเหงือก เน้นฟันกรามด้านนอกซึ่งเป็นจุดสะสมคราบมากที่สุด เริ่มจากไม่กี่ซี่ก่อน
จบด้วยรางวัล
ให้คำชมและขนมที่ดีต่อฟันหลังแปรงทุกครั้ง น้องจะรอคอยการแปรงฟันแทนที่จะหนี
บทที่ 08 · ภาพรวม
ทำไมสุขภาพปากกระทบทั้งตัว
ช่องปากที่ติดเชื้อไม่ได้เจ็บแค่ในปาก แต่ส่งเชื้อเข้ากระแสเลือดไปทำลายอวัยวะสำคัญทั่วร่างกาย
น้องส่วนใหญ่เริ่มมีปัญหาช่องปากตั้งแต่อายุยังน้อย แผ่นคราบจุลินทรีย์ที่ไม่ถูกกำจัดจะแข็งตัวเป็นหินปูน ทำให้เหงือกอักเสบ ฟันโยก และเชื้อเข้าสู่กระแสเลือด
คราบกลายเป็นหินปูน
แผ่นคราบจุลินทรีย์เกาะฟันทุกวัน ถ้าไม่แปรงออกภายในหนึ่งถึงสองวันจะแข็งตัวเป็นหินปูนที่แปรงไม่ออก ต้องให้สัตวแพทย์ขูดเท่านั้น
เหงือกอักเสบและฟันโยก
หินปูนใต้เหงือกทำให้เหงือกอักเสบ บวมแดง เลือดออก และค่อยๆ ทำลายรากฟันจนฟันโยกและหลุด น้องจะเจ็บจนกินอาหารลำบาก
ลามสู่อวัยวะ
เชื้อจากช่องปากเข้าสู่กระแสเลือดและไปสะสมที่หัวใจ ไต และตับ เป็นสาเหตุของโรคเรื้อรังที่หลายคนไม่เชื่อมโยงว่ามาจากฟัน
วิธีดูแลฟัน: ได้ผลแค่ไหน
ทีละขั้น
ฝึกแปรงฟันให้น้องยอมรับ
น้องที่ไม่เคยถูกแปรงฟันจะต่อต้านเป็นธรรมดา กุญแจคือค่อยเป็นค่อยไปและทำให้เป็นเรื่องบวกทุกครั้ง
อย่าคาดหวังว่าจะแปรงได้ทั้งปากในวันแรก ให้แบ่งเป็นหลายวัน เพิ่มทีละนิด และหยุดก่อนที่น้องจะเริ่มหงุดหงิด ความอดทนในช่วงแรกจะตอบแทนไปตลอด
สัปดาห์แรก
ให้น้องเลียยาสีฟันสัตว์รสที่ชอบจากนิ้ว ทำซ้ำทุกวันให้น้องเชื่อมโยงว่าเป็นของอร่อย ยังไม่ต้องแตะฟัน
เริ่มแตะฟัน
ใช้นิ้วหรือผ้านุ่มชุบยาสีฟันถูเบาๆ ที่ฟันหน้าและเหงือกไม่กี่วินาที แล้วให้รางวัล ค่อยๆ เพิ่มจำนวนซี่และเวลา
เปลี่ยนมาใช้แปรง
เมื่อน้องคุ้นแล้วจึงเปลี่ยนเป็นแปรงนุ่มสำหรับสัตว์หรือแปรงสวมนิ้ว แปรงเป็นวงกลมตามแนวเหงือก เน้นฟันกรามด้านนอก
สัญญาณโรคช่องปากที่ต้องระวัง
อาการเหล่านี้บอกว่าน้องอาจมีปัญหาช่องปากที่ต้องได้รับการดูแล ถ้าพบควรปรึกษาสัตวแพทย์
สัญญาณเริ่มต้น
- ปากเริ่มมีกลิ่นแรง
- มีคราบเหลืองน้ำตาลที่ฟัน
- เหงือกแดงบริเวณขอบฟัน
- น้ำลายไหลมากกว่าปกติ
- ชอบเคี้ยวข้างเดียว
ลุกลามแล้ว
- เหงือกบวมหรือมีเลือดออก
- ฟันโยกหรือฟันหลุด
- กินอาหารแข็งลำบาก
- เอาเท้าตะกุยปากบ่อย
- น้ำหนักลดเพราะเจ็บปากกินได้น้อย
ต้องพบสัตวแพทย์
- หินปูนหนาจนแปรงไม่ออก
- มีหนองหรือก้อนในปาก
- หน้าบวมข้างเดียว อาจมีฝีรากฟัน
- ปฏิเสธอาหารหลายมื้อ
- กลิ่นปากเหม็นรุนแรงผิดปกติ
เคล็ดลับจากลมูน
เปิดดูฟันและเหงือกน้องสัปดาห์ละครั้งขณะเล่นด้วยกัน เหงือกควรเป็นสีชมพู ฟันสะอาดไม่มีคราบหนา ถ้ากลิ่นปากเริ่มแรงหรือเหงือกแดง อย่ารอ เพราะการขูดหินปูนตั้งแต่เนิ่นๆ ง่ายและถูกกว่าการรักษาฟันที่เสียหายแล้ว
ดูแลฟันทุกวัน คือการป้องกันโรคที่ลามไปถึงหัวใจและไต
- แปรงฟันสม่ำเสมอด้วยยาสีฟันสัตว์
- เสริมด้วยของเคี้ยวที่เหมาะ แต่ไม่แทนการแปรง
- ตรวจเหงือกและฟันสัปดาห์ละครั้ง
- พาขูดหินปูนเมื่อคราบสะสมหรือเหงือกอักเสบ
ลมูน คู่มือดูแลสัตว์เลี้ยง
บทต่อไปจะพาคุณวางแผนการออกกำลังกายและกระตุ้นสมองให้น้อง เพราะร่างกายที่แข็งแรงต้องมาคู่กับจิตใจที่ได้ใช้งานและไม่เบื่อ
อ่านต่อในเว็บไซต์ลมูน