บทที่ 01
ออกกำลังกายและกระตุ้นสมอง
จัดกิจกรรมกายและสมองให้เหมาะกับวัย ลดพฤติกรรมปัญหา และออกกำลังอย่างปลอดภัยในอากาศร้อน
ออกกำลังกายและกระตุ้นสมอง
ร่างกายแข็งแรง จิตใจไม่เบื่อ
น้องที่ได้ออกกำลังกายและใช้สมองอย่างพอเหมาะจะมีความสุข สงบ และมีพฤติกรรมดี ส่วนน้องที่พลังเหลือมักกลายเป็นน้องที่ซน เห่ามาก หรือทำลายข้าวของ การออกกำลังกายไม่ใช่แค่เผาผลาญพลังงาน แต่คือการดูแลทั้งสุขภาพกายและสุขภาพจิตไปพร้อมกัน
+แผนที่ความต้องการหลักในแต่ละวัย
กินบ่อย เล่นสั้น นอนมาก
คุมอาหาร เดินทุกวัน
เดินเบา ตรวจสุขภาพถี่ขึ้น
เริ่มดูแลจากอะไร?
ประเมินความต้องการ
ดูวัย พันธุ์ และระดับพลังงานของน้อง เพื่อกำหนดว่าน้องต้องการกิจกรรมมากน้อยแค่ไหนในแต่ละวัน
ผสมกายกับสมอง
สลับการเดินวิ่งกับเกมดมกลิ่น ของเล่นหาขนม และการฝึกท่าใหม่ เพื่อให้น้องได้ใช้ทั้งร่างกายและความคิด
สังเกตและปรับ
ดูว่าน้องเหนื่อยพอดีหรือยังเหลือพลัง แล้วปรับปริมาณ หลีกเลี่ยงการหักโหมโดยเฉพาะในลูกและวัยอาวุโส
บทที่ 09 · ภาพรวม
ทำไมการออกกำลังกายจึงสำคัญ
การออกกำลังกายดูแลทั้งน้ำหนัก ข้อต่อ หัวใจ และอารมณ์ น้องที่ได้ปลดปล่อยพลังงานจะมีพฤติกรรมที่ดีกว่ามาก
พฤติกรรมปัญหาส่วนใหญ่ เช่น กัดข้าวของ เห่าไม่หยุด หรือซนผิดปกติ มักไม่ได้มาจากนิสัยเสีย แต่มาจากพลังงานที่ไม่ได้ถูกใช้และสมองที่ไม่ได้ทำงาน
สุขภาพกาย
การเคลื่อนไหวสม่ำเสมอช่วยควบคุมน้ำหนัก เสริมกล้ามเนื้อที่พยุงข้อต่อ กระตุ้นการย่อยและการขับถ่าย และลดความเสี่ยงโรคหัวใจในระยะยาว
สุขภาพจิต
การได้ออกไปดมกลิ่น เห็นสิ่งใหม่ และใช้พลังงาน ช่วยลดความเครียดและความวิตกกังวล น้องที่ได้ออกกำลังจะสงบและมั่นคงทางอารมณ์มากกว่า
ลดพฤติกรรมปัญหา
น้องที่เหนื่อยพอดีจะไม่หาเรื่องทำลายข้าวของหรือเห่ารบกวน เพราะได้ปลดปล่อยพลังงานและความเบื่อไปกับกิจกรรมที่เหมาะสมแล้ว
กิจกรรมที่เหมาะตามวัยและพลังงาน
เหนื่อยใจก็เหนื่อยกาย
กระตุ้นสมองด้วยเกมและการฝึก
การใช้สมองทำให้น้องเหนื่อยและพอใจได้ไม่แพ้การวิ่ง โดยเฉพาะวันที่ออกไปข้างนอกไม่ได้
สิบห้านาทีของการใช้สมองทำให้น้องเหนื่อยได้พอๆ กับการเดินครึ่งชั่วโมง เป็นทางออกที่ดีในวันฝนตกหรืออากาศร้อนจัดจนออกไปข้างนอกไม่ได้
เกมใช้จมูก
ซ่อนขนมตามมุมห้องหรือใต้ถ้วยให้น้องดมหา ใช้ของเล่นปริศนาที่ต้องเขี่ยหรือดันเพื่อให้ขนมหล่นออกมา จมูกคืออวัยวะที่น้องชอบใช้ที่สุด
ฝึกท่าและคำสั่ง
ฝึกนั่ง รอ มาหา หรือท่าใหม่ๆ ครั้งละสั้นๆ การได้คิดและทำตามคำสั่งช่วยกระตุ้นสมองและเสริมความผูกพันกับเจ้าของ
เปลี่ยนมื้ออาหารเป็นเกม
ใช้ชามแบบฝึกสมองหรือโยนเม็ดอาหารให้น้องหาแทนการเทใส่ชาม ทำให้มื้ออาหารกลายเป็นกิจกรรมที่ได้ทั้งกินและคิด
สัญญาณออกกำลังเกินและความเสี่ยงในอากาศร้อน
การออกกำลังที่หักโหมหรือในอากาศร้อนเกินไปอันตรายได้ ถ้าพบสัญญาณเหล่านี้ให้หยุดและดูแลทันที
ออกกำลังเกินไป
- หอบแรงและนานผิดปกติ
- เดินไม่ไหว ทรุดลงนอน
- ขาเป๋หรือลงน้ำหนักไม่ได้
- ไม่อยากเล่นต่อ ปลีกตัว
- กล้ามเนื้อสั่นหลังออกกำลัง
เสี่ยงฮีทสโตรก
- ลิ้นและเหงือกแดงจัดหรือม่วง
- น้ำลายฟูมปาก หอบไม่หยุด
- อาเจียนหรือท้องเสียกะทันหัน
- เซ ล้ม หรือหมดสติ
- พันธุ์หน้าสั้นในแดดจัด
ต้องระวังเป็นพิเศษ
- ออกกำลังกลางแดดเที่ยงวัน
- พื้นถนนร้อนลวกอุ้งเท้า
- ลูกสุนัขกระโดดจากที่สูง
- วัยอาวุโสบนพื้นลื่น
- ออกกำลังทันทีหลังกินอิ่ม
เคล็ดลับจากลมูน
ในอากาศไทย ให้ออกกำลังช่วงเช้าก่อนแปดโมงหรือเย็นหลังห้าโมง ทดสอบพื้นถนนด้วยหลังมือ ถ้าร้อนเกินกว่าจะวางมือได้สิบวินาที แสดงว่าร้อนเกินไปสำหรับอุ้งเท้าน้อง พกน้ำติดตัวเสมอ
ออกกำลังกายและใช้สมองพอดี คือกุญแจของน้องที่สุขภาพดีและพฤติกรรมดี
- จัดกิจกรรมให้เหมาะกับวัยและพันธุ์
- ผสมการออกกำลังกับเกมกระตุ้นสมอง
- ให้พักเพียงพอ ไม่หักโหม
- เลี่ยงความร้อนและสังเกตสัญญาณเหนื่อยเกิน
ลมูน คู่มือดูแลสัตว์เลี้ยง
บทสุดท้ายจะสอนการปฐมพยาบาลเบื้องต้น เพื่อให้คุณรับมือเหตุฉุกเฉินได้อย่างมีสติและช่วยน้องได้ทันท่วงทีก่อนถึงมือสัตวแพทย์
อ่านต่อในเว็บไซต์ลมูน